Sayıştay’dan temsil, merasim ve ağırlama giderleri ile alakalı kritik karar, Memur sitemizde sizleri bilgi sahibi olmanızı adına Sayıştay’dan temsil, merasim ve ağırlama giderleri ile alakalı kritik karar başlığı atarak konu ile ilgili bilgileri siz değerli okurlarımıza aktarıyoruz. Sayıştay’dan temsil, merasim ve ağırlama giderleri ile alakalı kritik karar isimli yazımızın ayrıntı kısmı..
Sayıştay’dan temsil, merasim ve ağırlama giderleri ile alakalı kritik karar
Sayıştay Başkanlığı’ndan temsil, merasim ve ağırlama giderleri ile alakalı
kritik karar!
Daha önceki yazılarımızda kamu kurum ve kuruluşlarının temsil harcamalarına
çeki düzen verilmesi gerektiğini açıklamıştık. Sayıştay Başkanlığı bu hususta
bir çok kamu görevlisinin canını acıtacak biçimde kararlar vermeye başladı. Lakin,
gelişen zaman içinde bu hususta köklü bir düzenleme de yapılmadı. Bu kararlardan
birisini paylaşarak bu hususta yapılması gerekenleri açıklamaya çalışacağız.
Belediye meclis üyelerine armağan edilen kol saati temsil harcaması kapsamına
girer mi?
Sayıştay 8. Dairesi’nin 24.12.2020 tarihli ve Karar No. 191, 9 No.’lu ilamında
temsil, merasim ve ağırlama giderleriyle alakalı mühim bir karara imza atmıştır.
Bu kararda özetle şu ifadelere yer verilmiştir; belediye başkanı aracılığıyla
görev süreleri sona eren belediye meclis üyelerine armağan edilen kol saatlerinin
bedelinin mevzuata aykırı olarak belediye bütçesinden karşılanması sonucu kamu
zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak;
3152 sayılı İçişleri Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un
11’inci maddesiyle İçişleri Bakanlığı’na verilen yetkiye istinaden İçişleri
Bakanlığı’nın 25.04.1984 gün ve 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe konulan, “Belediye
Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi”nin; “Genel
Kural” başlıklı 3’üncü maddesinde; temsil-ağırlama ve merasim giderlerinin konu,
kapsam ve miktarının tayini belediye başkanının takdirine tabidir. .”
“Temsil Giderleri başlıklı 4’üncü maddesinde; temsil giderleri görevle alakalı
olmak şartıyla; beldede başarılı çalışmaları görülenler için toplantılar düzenlemek,
kupa ve benzeri teşvik uygulamalarında bulunmak, gerçek ve tüzel bireylere plaket,
ödül ve armağan vermek, çiçek göndermek, beldede vazifeye başlayan yahut ayrılan
protokole dahil bireyler için toplantılar düzenlemek ve armağan vermek için yapılır.”
“Ağırlama giderleri” başlıklı 5’inci maddesinde; ağırlama, beldenin misafiri
durumunda olan;
-Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar
Kurulu üyeleri, Hükümet Merkezi yahut diğer illerin protokolüne dahil bireyler,
-Yabancı ülke temsilcileri yahut konuklar, sanat, bilim, kültür ve spor dallarında
temayüz etmiş bireyler, basın mensupları,
-Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar yahut bulunacağı anlaşılanlar ile bu bireylerin
eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şumulüne göre,
ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle alakalı olarak çalışmaların
gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, armağan, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri
şeklinde yapılır.”
“Tören Giderleri” başlıklı 9’uncu maddesinde; aşağıda gösterilen merasimlerin
gerektirdiği giderlerin tümü yahut bir kısmı, merasim komitesinin kararı ile ödenebilir.
– Resmi ve dini bayramlar ile anma günleri, beldenin kurtuluş günleri, festival
ve fuarlar, beldenin sosyal, ekonomik ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunacak
temel atma ve açılış günleri, milli mücadeleye ait mühim günler.”
“Diğer Tören Giderleri” başlıklı 10’uncu maddesinde ise; yukarıda maddelerde
gösterilen giderler dışında kalan ve yapılması belde için de gerekli olan yahut
mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı için de gerekli sayılan etkinlik ve merasimler
için (nişan, nikah, ölüm gibi) harcama yapılabilir” hükümlerine yer verilmiştir.
Temsil harcamasında belediye başkanlarının takdir yetkisi kısıtlıdır
Konu ile ilgili sorumlular aracılığıyla gönderilen savunmalarda; Yönergenin 3’üncü
maddesi ile temsil, ağırlama ve merasim giderlerinin konu, kapsam ve miktarının
tayininin belediye başkanının takdirine bırakıldığı belirtilmişse de, bu yetki
sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmetin gerekleri ile sınırlı olarak kullanılmalıdır.
Çünkü, bu yetki, sorumluların iddia ettiği gibi salt belediye başkanının takdirine
bağlı bir yetki olsa idi, yönergenin 2’nci maddesinde; “Bu yönerge, belediye
idaresinin başı ve temsilcisi olan belediye başkanının bu sıfatının gereği olarak
yapacağı temsil, ağırlama ve merasim giderleri hususunda uyacağı kaideleri kapsar.”
şeklinde belediye başkanının takdir ytesirini kısıtlayıcı bir hükme yer verilmezdi.
Savunmalarda bunun bunun yanında, yapılan harcamanın yönergenin 5’inci maddesinde bulunan
“Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar yahut bulunacağı anlaşılanlar” hükmüne binaen
gerçekleştirildiği belirtilmişse de, yönergede ağırlama giderlerinin; “beldenin
misafiri durumunda bulunan” ve maddede tadadi olarak sayılan bireyler için yapılacağı
altı çizildiğinden, beldenin misafiri durumunda bulunmayan ve maddede sayılan
bireyler içinde yer almayan belediye meclis üyelerine armağan edilen kol saatleri
için yapılan ödemenin, ağırlama gideri olarak da değerlendirilmesi olabilecek değildir.
Yine, yapılan incelemede, bahsi geçen harcamanın, yönergenin sırasıyla 4’üncü,
9’uncu ve 10’uncu maddelerinde düzenlenmiş bulunan “temsil, merasim ve diğer merasim
giderleri” kapsamı içinde değerlendirilmesi de olabilecek bulunmamaktadır.
Kaldı ki, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun belediyenin “görev ve sorumlulukları”
ile “yetki ve imtiyazlarının” düzenlendiği 14 ve 15’inci maddelerinde, görev
süresi sona eren belediye meclisi üyelerine belediye bütçesinden armağan alınması
vb. mahiyette bir harcamaya yer verilmemiştir.
Sonuç saygınlığıyla, belediye başkanı aracılığıyla görev süreleri sona eren belediye
meclisi üyelerine armağan edilen saatlerin belediye bütçesinden karşılanması
suretiyle gerçekleştirilen harcamanın ne 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda, ne
de Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi’nde
tanımlanmış bulunan giderler kapsamı içinde değerlendirilmesi olabilecek olmadığından,
yapılan harcama sebebiyle mevzuata aykırı davranıldığı açıktır.
Bu itibarla, görev süreleri sona eren belediye meclis üyelerine verilen kol
saatlerinin bedelinin, belediye başkanınca kullanılan takdir yetkisi ışığında,
mevzuata aykırı olarak belediye bütçesinden karşılanması sebebiyle bir araya gelen kamu
zararının belediye başkanı ve diğer alakalılere ödettirilmesine karar verilmiştir.
Temsil, ağırlama ve merasim giderlerinde neler yapılmalıdır?
Sonuç olarak, Sayıştay Başkanlığı’nın bu konularda çok sayıda kararı olmasına
rağmen denetimle bu sorunun önüne geçilemeyeceği anlaşılmaktadır. Görüleceği
üzere, Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi
bi hayli eski tarihli bir yönerge olup, adeta belediye başkanlarını harcama yapmaya
teşvik etmektedir. Eğer bir de belediyenin mali sıkıntısı yoksa tamamen başkanın
vicdanına kaldık demektir. Bu nedenle ülkenin içinde olduğu ekonomik durum
ile bu konularda Sayıştay Başkanlığı’nın vermiş olduğu tazmin kararları da dikkate
alınarak mevzuatın yeniden düzenlenmesi ve bu ödemelere sıkı önlemler getirilmesi
gerekmektedir.
Ayrıca, bu hususta Sayıştay Başkanlığı’nın karşılaşılan sorunlar çerçevesinde
hazırlayacağı kapsamlı bir rapor ise daha ufuk açıcı olacaktır. Yoksa Sayıştay
karar verir, birileri okur, belediye başkanları da beni vatandaş seçti, istediğim
gibi harcarım anlayışına kapılır gider. Belki ardından seçilmez ama olan ülke
kaynaklarına olur. Özetle temsil, ağırlama ve tanıtım giderlerinde ülke olarak
çok iyi sınav vermediğimizi ve mevzuatla açık kapıları sıkı sıkıya kapatıp kimseleri
suçlamamak gerektiğini düşünüyorum.
