Yerli aşı ne zaman elimizde olacak?, Memur sitemizde sizleri bilgi sahibi olmanızı adına Yerli aşı ne zaman elimizde olacak? başlığı atarak konu ile ilgili bilgileri siz değerli okurlarımıza aktarıyoruz. Yerli aşı ne zaman elimizde olacak? isimli yazımızın ayrıntı kısmı..
Yerli aşı ne zaman elimizde olacak?
Türkiye ocakta aşılama programına başladı. Çin’den getirilen Sinovac ve ABD-Almanya
ortak yapımı BioNTech/Pfizer aşısı vatandaşlara uygulanıyor. Bunun yanı sıra Türkiye’nin
bir çok üniversitesinde yerli aşı çalışmaları sürdürmekte. TÜBİTAK bünyesinde
49 farklı kurumda 436 araştırmacı gecesini gündüzüne katmış durumda. 18 farklı
yerli aşı çalışması Dünya Sağlık Örgütü’nün izlem listesine girdi. Sona ulaşanlar
Erciyes Üniversitesi’nin inaktif aşısı ve TÜBİTAK-ODTÜ’nün VLP aşısı.
Hürriyet’ten
Gizem Coşkunarda’nın haberine göre; Genomedis Biyoteknoloji kurucusu
ve öğretim görevlisi Dr. Sevgi Salman Ünver’e göre dünya çapında etkin aşılama düzeysine
ulaşmak için 2-4 yıla ihtiyaç olduğu düşünülüyor. Aşıların ne kadar süre sonra
tekrar edilmesinin gerekeceği veya gerekmeyeceği de halen muallak. Üstelik
7.5 milyarlık dünya nüfusuna karşılık, yıllık aşı üretim kapasitesi yalnızca 900
milyon düzeysinde.
Bu nedenle yerli aşıların geliştirilmesi son derece mühim. Salman “Bu pandemi
başladığında ülkemizde bir aşı üretim tesisi yoktu. Lakin COVID-19 pandemisi
yerli bir aşı üretim tesisinin önemini ortaya koydu” diyor.
TÜBİTAK, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı ve Sağlık Bakanlığı aracılığıyla
desteklenen 18 yerli aşı Dünya Sağlık Örgütü’nün izlem listesine girmeyi başardı.
Bu ne anlama geliyor?
Bu sisteme kaydedilmeleri, bu aşı adaylarının en azından preklinik (klinik
öncesi) etapta olduklarını ve aşı geliştirmek için yeterli bir protokole sahip
olduklarını gösteriyor. Aşı adayları gerekli aşamaları bitirdikça düzenli
olarak bilgilendirme yapıyorlar ve sistem üzerinde süreçleri güncelleniyor.
ÜRETİM TESİSİMİZ 2011’DE KAPATILMIŞTI
Sonuca en yakın olan Erciyes Üniversitesi’nde yapılan çalışma sanırım. Orada
son durum nedir?
Geliştirilen inaktif virüs aşısı faz-2 çalışmalarının sonuna yaklaşıyor. Nisan
sonunda faz-3 aşamasına geçeceği bildirildi.
Diğerlerinin çalışmaları ne etapta?
TÜBİTAK Aşı Platformu çerçevesinde ODTÜ’de geliştirilen, protein temelli, ‘virüs
benzeri parça’ (VLP) aşısı da faz-1 çalışmalarına başladı. Bunun dışında bazı
aşı adayları da hayvan deneylerini tamamlayıp klinik çalışma onayı almak için
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’na başvuru yaptı. Değerlendirmeler sürüyor.
Türkiye’de aşı üretimi için yeterli tesis olup olmadığı tartışılıyor. Türkiye
gerekli altyapıya sahip mi?
1928’de kurulan ve aşı üretiminde tüm dünya çapında mühim merkezlerden birisi olan
Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü 2011’de kapatılmıştı. Bu tarihten bu yana
ülkemizde bir aşı üretim tesisi bulunmamaktaydı. Lakin COVID-19 pandemisi aşının
halk sağlığı yönünden en kritik araçlardan biri olduğunu ve yerli bir aşı üretim
tesisinin önemini ortaya koydu. Aşı geliştirme hususundaki bi hayli hızlı gelişmelerle
birlikte bazı ilaç üretim yaptığı yerlerinin aşı üretebilecek donanıma kavuştuğu TÜBİTAK
Başkanı Hasan Mandal aracılığıyla bilgisi verildi.
Dünyada birden fazla teknikle aşı geliştiriliyor. Neden farklı tür aşılar
üzerinde çalışma yapılıyor?
Tüm dünya çapında temelde çalışılan dört aşı platformu var. Her aşı geliştirme yönteminin
zorluğu, kolaylığı veya yaşanan aşının avantajı ve dezavantajı var. Aşı
geliştirme sürecinde biliminsanları tüm bunları göz önünde bulunduruyor.
Türkiye’de yerli aşıların güvenilirliğini denetleyebilecek FDA ve EMA gibi
bağımsız bir kurum var mı?
Her ülke klinik çalışmalara onay vermek, acil kullanım yahut ruhsat onayı vermek
için birtakım kurumlara sahip. Bizde de Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK)
bu süreçlerden sorumlu.
Yerli aşı çalışmaları yapılıyor ama öte yandan Sinovac ve BioNTech/Pfizer’ın
aşılarıyla uygulama da sürüyor. Sizce yerli aşılara ihtiyaç olacak mı?
COVID-19 pandemisi için en mühim mücadele aracımız aşıdır. Bazı ülkeler daha
bi hayli hızlı, bazıları daha yavaş olmak üzere dünya çapında aşılama başladı. Mevcut aşıların
7.5 milyar nüfusa yetmesi olabilecek değil. Şu anda kullanılan aşılar için üretim
kapasitesi yalnızca 900 milyon… Dünyada etkin aşılama düzeysine ulaşmak için
2-4 yıla ihtiyaç olduğu düşünülüyor. Ayrıca aşıların ne kadar süre koruyuculuğunun
bulunacağı bilinmemekte. Bu nedenle bu aşıların geliştirilmesi ve ihtiyaçlara karşı
hazır olunması mühim.
