Türkiye’nin en kıymetli gazetecilerinden birisi olan ve ölümünden seneler sonra bile hala hafızalardan silinmeyen, görüşleri üniversitelerdeki ders kitaplarında bulunanü alçak bir suikast sonucu aaramızdan ayrılan ünlü gazeteci Uğur Mumcu ile ilgili tüm araştırılanler haberimizin detay kısmında…
UĞUR MUMCU KİMDİR? NERELİ?
Uğur Mumcu, 22 Ağustos1942’de Nadire ve Hakkı Şinasi Mumcu’nun oğulları olarak Kırşehir’de dünyaya gözlerini açtı. Tapu Kadastro memuru olarak çalışan Hakkı Bey’in görevi sebebiyle burada dünyaya gözlerini açan Mumcu’nun ailesi aslen Ankara’lıydı. Bundan dolayı eğitimini Ankara’da bitirdi. Önce Devrim ardından Ulubatlı Hasan İlkokullarını, Cumhuriyet Ortaokulu’nu ve Deneme Lisesi’ni bitrdikten sonra, 1961’de Ankara ÜniversitesiHukuk Fakültesi’ne girdi.
“Türk Sosyalizmi” başlıklı yazısıyla 1962’de Yunus Nadi Makale Ödülü’nü kazanan Mumcu, 1963’de Hukuk Fakültesi Öğrenci Derneği’ne Başkan seçildi.
Uğur Mumcu 1965’de avukat olarak mezun oldu. Doğan Avcıoğlu, Mümtaz Soysal ve İlhami Soysal’la birlikte Yön hareketini başlatanlardan birisi olan Cemal Reşit Eyüpoğlu’nun yanında avukatlık yapmaya başladı. Aynı yıl 18 Haziran’da “Biz Anayasayı Savunuyoruz. Ya Siz?” başlıklı makalesi Yön Dergisi’nde yayımlandı. 30 Haziran 1967’den bu yana “Kitap Toplatmak Anayasaya Aykırıdır” başlıklı yazısıyla Kim Dergisi’nde de yazıları yayımlanmaya başlayan Mumcu’nun, 18 Ağustos’taki “Anayasaya Saygı” başlıklı yazısıyla birlikte Akşam Gazetesi’nde de incelemeleri yayımlanmaya başlandı.
1968’de gittiği İngiltere’de bir yıl gibi bir süre kalan Mumcu burada yabancı dilini geliştirdi ve yazılarına Londra’dan sürdü. Akşam Gazetesi’ndeki inceleme yazılarının sonuncusu 25 Şubat’ta yayımlanırken, Kim Dergisi’ndeki son yazısı da 1 Mart tarihli “Yeter Artık Beyler” başlıklı yazı oldu. Mumcu, 25 Mart’tan bu yana yazılarını aralıklarla Türk Solu Dergisi’nde yayımlatmaya başladı.
31 Ocak 1969’dan bu yana mezun olduğu fakültenin İdare Hukuku Profesörü olan Tahsin Bekir Balta’nın asistanlığını yapmaya başlayan Mumcu, 13 Kasım’da Ankara Barosu Levhasından kaydını sildirerek avukatlığı bıraktı. 1969-1971 senelerı boyunca Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi’nde yazılarını yayımlamaya sürdü. 15 Temmuz 1969 itibariyle Milliyet Gazetesi’nde de incelemeleri yayımlanmaya başlandı. Aynı zamanda Ant Dergisi’nde ve Cumhuriyet Gazetesi’nde de makale ve incelemeleri yayımlanan Mumcu, 1970 yılı 24 Mart’ından 27 Ekim 1971’e kadar Devrim Dergisi’nde yazdı.
12 Mart 1971 tarihinde gerçekleşen darbenin ardından 17 Mayıs’ta gözaltına alınan Mumcu, Mamak Askeri Cezaevi’nde hemen hemen bir yıl boyunca kaldı. Yedi yıl hapse mahkûm edildi fakat Yargıtay bu kararı bozdu. 10 Ekim 1972’de serbest bırakıldı ve hemen askerlik görevine alındı. Tuzla Piyade Okulu’nda verilen 3 aylık eğitimden sonra, okul yönetimi aracılığıyla “kötü hal ve düşünce sahibi” şeklinde suçlandı ve “er” çıkarıldı. Ardından da Ağrı’nın Patnos beldesine gönderilen Mumcu, 31 Ocak 1974’te askerliğini sakıncalı piyade eri olarak bitirdi.
Bu konuyla alakalı olarak “Evet, evet ne olursa olsun, ben Patnos dağlarında halk çocuklarıyla er olarak askerlik yapmayı, emekli olduktan sonra siyasal iktidarın uzattığı yönetim kurullarında, on binlerce lira para alan orgeneral olmaya değişmem.” diyen Mumcu, yedek subaylık hakkı ve aylıkları için açtığı açtığı maddi tazminat davasını kazandı.
Askerliğini bitirdiktan sonra Ankara Üniversitesi’ndeki asistanlık görevinden ayrılan Uğur Mumcu, profesyonel olarak gazeteciliğe başladı. 25 Şubat 1974’te “Anarşist!..” başlıklı yazısıYeni Ortam Gazetesi’nde yayınlandı ve burada çalışmayı 12 Mart 1975’e kadar sürdürdü.
1975’te Cumhuriyet Gazetesi’nde köşe yazarlığı yapmaya başladı. Anka Ajansı’nda da çalışmaya devam eden Mumcu, 1975’te Suçlular ve Güçlüler adındaki, Mart dönemini sergilediği makalelerinden bir araya gelen kitabı yayımlandı. Altan Öymen’le birlikte bir araya getirdikları ve Yahya Demirel’in “hayali mobilya ihracatını” konu edinen, Mobilya Dosyası adlı kitabı yine aynı yıl yayımlandı.
1977’den bu yana yanlızca Cumhuriyet Gazetesi’ndeki Gözlem adlı köşesinde yazmaya devam eden Mumcu, bunu 1991 senesinin Kasım ayına kadar sürdürdü. Sakıncalı Piyade ve Bir Pulsuz Dilekçe adlı kitapları 1977’de yayımlanan Mumcu, 1978’de Sakıncalı Piyade’yi Rutkay Aziz’le birlikte tiyatroya uyarladı. Bu oyun Ankara Sanat Tiyatrosu’nda 700 kere sahnelendi.
1978’de Büyüklerimiz adlı kitabını yayımlayan Mumcu, 1979’da Çıkmaz Sokak ve 1981’de terörün silah kaçaklığıyla ilgisini ortaya koymak ve kamuoyunu bu hususta uyarmak” maksadıyla yazdığı “Silah Kaçakçılığı ve Terör” adlı kitapları yayımlandı.
Papa’yı öldürme girişiminde bulunan Mehmet Ali Ağca’yı inceleyen Mumcu’nun çalışmaları 1982’de Ağca Dosyası adıyla yayımlandı. 1983’de onunla cezaevinde röportaj yapan Mumcu, daha sora Papa-Mafya-Ağca adlı kitabını yayımladı. 1987’de araştırmacı gazetecilik yönünden büyük bir başarı kabul gören Rabıta ve 12 Eylül adlı kitapları yayımlanan Mumcu’nun, 1991’de en mühim incelemelerindan birisi olan Kürt-İslam Ayaklanması 1919-1925 adlı kitabı yayımlandı.
İlhan Selçuk dahil bir çok Cumhuriyet Gazetesi yazarı ve çalışanıyla birlikte 1991’de gazeteden ayrılan Mumcu, 1992 senesinde 1 Şubat gününden 3 Mayıs’a kadar Milliyet Gazetesi’nde yazdıktan sonra, yönetim değişikliği yapılmasıyla 7 Mayıs 1992’de Cumhuriyet Gazetesi’ne döndü.
UĞUR MUMCU KAÇ YAŞINDA, NEREDE VE NASIL ÖLDÜ?
Uğur Mumcu, 24 Ocak 1993’te, 50 yaşında iken,] Ankara’da Karlı Sokak’taki evinin önünde, arabasına konan C-4 tipi plastik bombanın patlaması sonucu suikasta kurban giderek yaşamını yitirdi. Suikastın hemen ardından olay yerinde inceleme yapan uzman kişilerın hiçbir delil bulamadığı, patlamayla etrafa dağılan ve cımbızla toplanması gereken delillerin ise süpürgeyle süpürüldüğü iddia edilmiştir.
Suikastı; İslami Hareket, İBDA-C, Hizbullah gibi örgütler üstlendi. Suikastın arkasında Mossad’ın ve kontrgerillanın olduğu da iddia edilmiştir. Ergenekon Davası sanıklarından Ümit Oğuztan, iddianamede bulunan ifadesinde Mumcu’nun, seri numarası silinmiş ve Kürdistan Demokratik Partisi önderi Celal Talabani’ye götürülen silahlarla alakalı araştırması sebebiyle öldürüldüğünü iddia etti. Bunun yanında, ağabeyi Ceyhan Mumcu kendi yaptığı araştırmada ölümüne yakın bir zaman zarfında Mossad ve Barzani ilişkisi ortaya çıkınca İsrail büyükelçisinin ısrarla kardeşi Mumcu’yla bire bir olarak görüşmek istediği, fakat Uğur’un tek görüşmeyi kabul etmemesine rağmen görüşmenin yapıldığını belirtmiştir Ayrıca suikasta uğramadan önceki zamanda, Uğur Mumcu, Kürt Dosyası adlı kitabını yazmaktaydı. Bu kitabında PKK’nın oluşumunu, Kürt ayaklanmalarını, Öcalan’ın aldığı dış desteği ve Barzani-İsrail-Öcalan ilişkisini incelemekteydi. Kitabını bitiremeden ölmüştür.
Mumcu’nun eşi Güldal Mumcu’yu ziyaretleri sırasında dönemin Başbakanı Süleyman Demirel, Başbakan Yardımcısı Erdal İnönü ve İçişleri Bakanı İsmet Sezgin, “cinayeti çözmenin, devletin namus borcu olduğu’nu altını çizerek adeta namus sözü verdiler (1993). Suikastın failleri yakalanamamıştır.
Uğur Mumcu, 19 Temmuz 1976’da Güldal Homan ile evlendi ve çift Özgür ve Özge isimli iki çocuk sahibi oldu. Ailesi 1994 Ekim ayında Mumcu’nun anısı için Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Vakfı’nı kurdu.
UĞUR MUMCU TÜM ESERLERİ
- Mobilya Dosyası (1975)
- Suçlular Ve Güçlüler (1975)
- Sakıncalı Piyade (1977)
- Bir Pulsuz Dilekçe (1977)
- Büyüklerimiz (1978)
- Çıkmaz Sokak
- Tüfek İcad Oldu
- Silah Kaçakçılığı Ve Terör (1981)
- Söz Meclisten İçeri (1981)
- Ağca Dosyası (1983)
- Terörsüz Özgürlük
- Papa – Mafya – Ağca
- Liberal Çiftlik
- Devrimci Ve Demokrat
- Aybar İle Söyleşi
- İnkılap Mektupları
- Rabıta
- 12 Eylül Adaleti
- Bir Uzun Yürüyüş
- Tarikat – Siyaset – Ticaret
- Kazım Karabekir Anlatıyor
- 40’ların Cadı Kazanı
- Kürt İslam Ayaklanması 1919-1925
- Gazi Paşa’ya Suikast
- Sakıncalı Piyade (Tiyatro)
- Söze Nereden Başlasam
- Bu Düzen Böyle Mi Gidecek?
- Bomba Davası Ve İlaç Dosyası
- Sakıncasız
- Eğilmeden Bükülmeden
- Kürt Dosyası (1993)
ÖDÜLLERİ
- 1962 “Türk Sosyalizmi” başlıklı makalesiyle Yunus Nadi Ödülünü aldı.
- 1979 Türk Hukuk Kurumunca “Yılın Hukukçusu”, aynı yıl Çağdaş Gazeteciler Derneğince “Yılın Gazetecisi” seçildi.
- 1980 Sedat Simavi Vakfı Kitle Haberleşme ve Gazetecilik Ödülünü Cüneyt Arcayürek ile paylaşımı yaptı.
- İstanbul Gazeteciler Cemiyetinin inceleme dalında verdiği ödülü aldı.
- 1982 İstanbul Gazeteciler Cemiyetinin inceleme dalında verdiği ödülü aldı.
- 1983 Balıkesir Barosundan “Cumhuriyet Döneminin Anıtlaşmış Hukukçusu” ödülü verildi.
- İstanbul Gazeteciler Cemiyetinin röportaj ve seri röportaj dalında verdiği ödülü aldı.
- 1984 Nokta Dergisinin “Yılın Doruktaki Gazetecisi” ödülünü aldı.
- 1985 Nokta Dergisinin “Yılın Doruktaki Gazetecisi” ödülünü aldı.
- 1987 İstanbul Gazeteciler Cemiyetinin güncel yazılar dalında verdiği ödülü aldı.
- Nokta Dergisinin “Yılın Doruktaki Gazetecisi” ödülünü aldı.
- Cumhuriyet Gazetesinden “Rabıta Olayı bundan dolayı Örnek Gazeteci” ödülünü aldı.
- 1988 Sedat Simavi Vakfı Kitle Haberleşme ve Gazetecilik Ödülünü aldı.
- Cumhuriyet Gazetesi “Bülent Dikmener Haber Ödülü”nü aldı.
- Ankara Tabipler Odasından “Basın Sağlık Ödülü” aldı.
- Boğaziçi Üniversitesinden “En Çok Okunan Gazeteci Ödülü”nü aldı.
- 1992 Ankara Sanat Kurumundan “Onur Ödülü” aldı.
- Öldürülmesinden Sonra Verilen Ödüller:
- 1993
- İzmir Gazeteciler Cemiyeti Yönetim Kurulu “Basın Şehidi” Plaketi “İnandığı doğruları yaşamı boyunca savunduğu, yazdığı, ödün vermediği için”
- Orhan Apaydın “Demokrasi ve Barış Vakfı” Gümüş Kupa
- Nokta Dergisi “Doruktakiler Basın Onur Ödülü”
- Gazeteciler Cemiyeti “Basın Özgürlüğü Ödülü”
- SHP İstanbul İl Örgütü Kadın Komisyonu “Güldal Mumcu’ya”
- Kiraz Belediyesi “Mumcu Anısına” Plaket
- Eczacı Odaları 2. Kamu Eczacıları Ulusal Kurultayı’nda “İlaç Dosyası” ile insan vücuduna ve eczacılık mesleğine katkılarından dolayı
- İstanbul SBF Mezunları Derneği “Uğur Mumcu anısına demokrasi ve insan hakları” Ödülü
- Ulusal Birlik ve Dayanışma Derneği “Derneğin onur üyesi Mumcu anısına” Plaket
- Türkiye Ziraatçiler Derneği “Mumcu anısına” Plaket
- Kırşehir Valiliği – Vali Neşet Kanyılmaz “Mumcu Anısına” Pirinç Tabak
- Söke Belediyesi Başkanı Mehmet Semerci “Mumcu anısına plaket ve imza defteri”
- İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Yüksel Çakmur “Mumcu anısına”
- 1995
- Evrensel Kardeşlikler Dünya Barışına Çağrı Vakfı “Örnek Çalışmaları Nedeniyle”
- Kadıköy Belediye Başkanı Av. Selami Öztürk “Cumhuriyetin 72. senesinde Cumhuriyet ilkelerinin yaşatılmasındaki katkılarından dolayı”
- Mülkiyeliler Birliği Seyfi Oktay, Nuri Alan, Prof.Dr. Taner Timur, Emin Çölaşan, Prof.Dr. Alparslan Işıklı, Salih Er “Ülkede temiz toplum oluşturma yolunda düşünce, yapıt ve eylemleriyle katkılarından dolayı”
- Uluslararası Lions Yönetim Çevresi 118-T Plaket Güneysınır Belediye Başkanı Mehmet Yakıcı “Mumcu Anısına” Plaket1997 1996 yılı Başarılı Gazeteciler Ödülü Bugünü dünden haber verdiği için” Jüri Özel Ödülü
- 2003
- Atatürkçü Düşünce Derneği Genel Merkezi Atatürkçü Düşün Sistemine unutulmaz katkıları anısına” Plaket
